రాజస్థాన్‌ విహార యాత్ర , రెండో రోజు .. 3 వ భాగం .

జైపుర్ లో రెండవ రోజు అక్కడకి 11 కిలోమీటర్ల దూరం లో ఉన్న అంబర్ కోట చూడాలని నిశయించుకున్నాం , ఉదయం తొమ్మిదికల్లా మేం తయారయి , బయటకి వచ్చాం .. మా వాహన చోదకుడు గజేంద్రన్‌ కూడా సరిగ్గా సమయానికి వచ్చి పదండి అంటూ ఆహ్వానించాడు ..

ఇప్పటి వరకూ మేం చూసిన జైపూర్ అంతా కొత్త గా అభివృద్ధి చేసిన ఊరేమో , 4 వరసల రోడ్డు తో అటూ ఇటూ పచ్చదనం ,మధ్యలో కూడా పూల మొక్కలతో అందంగా ,విశాలంగా ఉంది అని మేం సంతోషించాం. జైపూర్ని పింక్ సిటి అంటారు అని విన్నారు కదా .అసలు జైపూర్ ఊరు మటుకు స్వచ్చ్ భారత్ లేమి కనిపిస్తూ ,ఇరుకు ఇరుకుగా జన సందోహాలూ ,బజార్లూ , రకరకాల వాహనాల రొదలతో పాత పట్టణం పోకడలతో కనిపించింది .

ఈ పింక్ సిటి మహరాజా జై సింఘ్ 2 అనే రాజ్పుట్ రాజు గారు నిర్మించారు . ఈ ఊరు చుట్టూ పెద్ద గోడ నిర్మించారు , లోపల ఉన్నది అంతా పింక్ సిటి అన్న మాట . మరి గోడ అన్నాక దర్వాజాలు ఉండాలి కదా ,ఈ ఊరిలోకి ప్రవేశం కొరకు ఏడు విశాలమైన ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి . 

సూర్యుని పూజించే వంశం అనీ ,వారి పూర్వీకులు సూర్య వంశం వారనీ వారు ఈ ప్రవేశ ద్వారం ఒక దానికి సూర్య పోల్ అనీ ,మరొక దానికి చంద్ర పోల్‌ అని పేరు పెట్టారుట , ముఖ్యంగా సూర్యుని ఎదురుగా అంటే తూర్పు దిక్కున ఉన్న ద్వారానికి అలా పెట్టి ఉంటారు .ఇదేదో గోడ అంటే మనం చూసే మామూలు గోడలు కావు సుమండీ ,ఆరు మీటర్ల ఎత్తూ ,మూడు మీటర్ల వెడల్పూన ఉండే ఈ గోడల మీద సైనికులు హమేషా కాపలా తిరిగే వీలు ఉండేది అన్న మాట .

ఆ ప్రవేశ ద్వారాలు కూడా విశాలంగా ఏనుగులు ఆ పై అంబారీలు కూడా తిరిగే వీలుగా ఉన్నాయి , ఇప్పుడు మటుకు ప్రస్తుతం ,మన వాహనాలు ఎడ తెడిపి లేకుండా అటూ ,ఇటూ తిరుగుతున్నాయి , కాలం ఎంత మారిందో ,ఈ ద్వారాలుకే నోరు ఉంటే ఎన్ని కథలు చెప్పేవో అని నాలోని రచయిత్రి నిట్టూర్చింది .. :) 

మా వాహనంని మెల్లగా తోలుతూ ,మా చోదకుడు అలా ఊరి చరిత్ర అంతా చెపుతూ ఉండేవాడు , హవామహల్ అని ఎంతో ప్రాముఖ్యత పొందిన పెద్ద భవంతి అసలు ఉత్త గోడ లాంటిదే , రాణీ వాసం వాళ్ళు చూడ డానికి వీలుగా వందల కిటికీల జాలం తో నిర్మించారు అని తరవాత మాకు తెలిసింది . ఆ గోడ అంతా పింక్ సిటీ చుట్టూ కట్టబడిన గోడ అన్నమాట . బజారు వేపు వరసగా చిన్న చిన్న కొట్లుగా ఇచ్చారు ,అవి రాజుగారి కాలం లో అద్దె కిచ్చిన కొట్లు ట ,ఒక్కోదానికి పది రూపయిలు ట అద్దె , అందుకే అవి పాత గా కొంచం జీర్ణ స్థితి లో ఉన్నాయి ,కానీ ,జైపూర్ పట్టణానికి కావల్సిన ముఖ్యమైన వర్తకం అంతా అక్కడే జరుగుతున్నట్టు కనిపించింది . హోల్ సేల్ వర్తకం అంతా అక్కడే జరుగుతున్నాట్టుంది , రంగు రంగుల బట్టలూ , ఆభరణాలూ , బాగా విలువైన రాళ్ళతో తయారు చేసిన వెండి నగలూ ,జరీ చెప్పులూ ,మధ్య మధ్యలో పతంగ్ లూ ,చేతి కాగితం తో తయారు చేసిన సంచులూ ,కవర్లూ , ఒకటేమిటి , ఆ రోడ్డు నిండా అటూ ,ఇటూ దుకాణాలే , కొనడానికి వచ్చిన వారూ ,ఆ దుకాణం దారులూ ,మధ్యలో మన వాహనాలూ తో కిక్కిరిసి పోయి ఉంది ,వీరికి తోడు వెల్లువలా వచ్చి పడే టూరిస్ట్స్ , అందులో మళ్ళీ ఎన్ని వైవిధ్యాలో ,కార్ల లో ,బస్సులో , లోకల్ గా నడిచే మెట్రో ఆటో ల లో , ఆటోల లో ఇలా రక రకాలుగా వచ్చి పడి పోతున్న టూరిస్ట్స్ ని ఆకట్టు కోడానికి ,చిరు తిండ్లూ , విసనకర్రలూ , ఐస్ ఫ్రూట్లూ ,ముక్కలు కోసి అమ్మే పండ్ల ముక్కలూ ,లస్సీలూ , మురీ మిక్సరూ , బాబోయ్ ఎన్ని రకాలో నేను వర్ణించలేను ..

వీరందరి మధ్య హవాయ్ చెప్పులూ ,రంగు రంగుల స్కర్ట్ , పైన ఓ జైపూర్ కుర్తా , భుజాన ఓ జోలీ ,కళ్ళకి నల్ల కళ్ళ జోడూ , చేతిలో జైపూర్ టూర్ గైడ్ పుస్తకం ,నడుముకి కట్టుకున్న తోలు పటకాలో బంధించిన రూపాయిలూ ,డాలర్లూ ,ఇంకెవరూ విలాయత్ టూరిస్టులు ,వారి కళ్ళ పడాలి అని బెల్లం చుట్టూఉ మూగే ఈగల్లాగా గైడ్లూ ,మిగిలిన అమ్ముకునే వాళ్ళూ, అంతా ఓ రంగుల హేల ,మానవ సముదాయ మనుగడ లో వైవిధ్యత అంతా అక్కడే ఉంది ..కారులోంచి తొంగి చూస్తూ ,కమెరా సంగతి తరవాత అంటూ నా కళ్ళ తో చూస్తూ అన్ని చిత్రాలను నా మనసులో పదిల పరుచుకున్నాను .

నన్ను అక్కడ వదిలేస్తే ఓ వారం ,పది రోజులు ఆ దుకాణాల గుమ్మాలూ ఎక్కుతూ ,దిగుతూ ,ఓ గూడ్స్ బండికి సరిపడా వస్తువులు కొని పడేసి ఉండే దాన్ని ,ఇలాంటప్పుడే తను నాలో భావావేశం గమనించి ,ఎంతో ప్రేమగా నా చెయ్యి గట్టిగా పట్టుకుని ఆపుతాడు ..( ఈ విషయం ఇదీ అని అర్ధం అవడానికి ,నాకు ఓ పాతికేళ్ళు పట్టింది ) 

అలా ఆ బజారు వీధీ చంద్ పోల్ అనే ద్వారాలు దాటుతూ ,మేం ఆ కోట మార్గం పట్టాం . దూరంగా కొండలూ ,ఆ కొండ పై హారం లాగా అమర్చిన గోడా కనిపించాయి , ఈ కొండలన్నీ ఆరావళి పర్వత శ్రేణి లో భాగం అని చెప్పారు ,గుజరాత్ నుంచి మొదలయి ,ఈ పర్వత శ్రేణి దిల్లి వరకూ ఉన్నాయి .

ఉత్తర భారతం అంతా శత్రు దేశాల రాక పోకలకి అనువుగా ఉంటాయి ,ఈ పర్వతాలూ ,మరొక వేపు హిమాలయాలు మనకి సహజమైన రక్షణ ఇచ్చినా రాజ్పుట్ రాజులు తమ కోటలు ఎత్తైన పర్వతాల మీద కట్టుకుని ,ఇంకా రక్షణ కోసం ఆ కొండల పై ఇలా పెద్ద గోడలు కూడా కట్టారుట , ఎంత మంది కూలీలు ,ఎంత వ్యయం పెట్టి కట్టి ఉంటారో కదా , అయితే ఆ కొండ లపై దొరికే రాయినే కొట్టి వాటినే ఉపయోగించి కట్టినట్టు తోస్తుంది . 

అమెర్ కోట కూడా అలాగే ఓ ఎత్తైన కొండ పై కట్టారు , ఆ ప్రదేశం లో మీనా కారీ అని మనకి పరిచయం అయిన చేతి పనులు చేసే వారు ఉండే వారు ట ,వాళ్ళు ఆ కొండ జాతి వారు , వారి ఊరు ,దేశం అది .. అయితే రాజా మాన్‌ సింఘ్ అనే రాజ్పుట్ ,ఓ నాడు వేట లో అలసి పోయి ,ఆ కొండల లో విశ్రమిస్తూ ఉండగా అతనికి ఓ సిద్ధువు చెప్పాడుట ,ఇక్కడ నీ కోట కట్టుకో అని .. రాజు తలుచుకుంటే అన్నట్టూ ,అతను ఆ మీనా జాతి వారితో యుద్ధం చేసి ,వారిని ఓడించి , ఆ కొండ పై కోట మొదలుపెట్టి అంచెలంచలు గా 150 ఏళ్ళూ నిర్మించారుట ..

మీనా జాతి వారిని అతి కిరాతకంగా చంపేసిన ఓ రాజు గురించి వింటే ఆ కోట లో ఎంత మంది కన్నీళ్ళూ ,రక్తమూ కలిసిందో అని చాలా బాధ కలిగింది .

ఒక తరం తరవాత ఒక తరం అలా విస్తరించుకుంటూ కట్టారు ,అన్నమాట ఈ కోట .

సూరజ్ పోల్ అనే ద్వారం దాటి వెళీతే ఓ విశాలమైన జలీబీ చౌక్ అనే ప్రాంగణం వస్తుంది , ఒక వేపు గుర్రాల ,ఏనుగుల  శాల లూ ,మరొక వేపు ,అక్కడ పని చేసే సైనికులూ , సేనాధిపతులకూ నివాస గృహాలూ , వస్తాయి . గుండ్రంగా ఉన్న ఈ ప్రాంగణం కి అందుకే జిలేబి చౌక్ అని పేరు .

గణేష్ పోల్ అనే ద్వారం గుండా ,విశాలమైన మెట్లు ఎక్కి, రాజా వారి నివాస గృహ సముదాయానికి ప్రవేశించాలి . కాళీ మాతని కొలిచే గుడి కూడా అక్కడే ఉంది , దసరా సమయలలో బలులు ఇచ్చేవారుట ,ఈ మధ్య వరకు .

దివాన్‌ ఎ ఆమ్‌ అంటే ప్రజల కోసం దర్శనం ఇచ్చే ప్రదేశం అని ..రాజు గారు అక్కడకి వచ్చి ప్రజల సమస్యలు వినే వారుట , దివాన్‌ ఏ ఖాస్ అంటే ముఖ్యమైన వారికోసం ఈ హాల్స్ అన్నీ సుందర మైన చెక్కడాలు తో కళ్ళు చెదిరే సౌందర్యం తో ఉంటాయి , జనానా చూసేందుకు ,వెండి , పాలరాయి జల్లెడ లాంటి జాల చెక్కడాలతో నింపిన గోడలూ , కిటికీలూ ,ఇవన్నీ మనం కంటి తో చూడ వల్సినదే కానీ ,వర్ణించాలి అంటే మాటలే దొరకవు .

అలా అంచెలు అంచెలుగా రాజా వారి నివాస భవంతులు అన్నీ చూస్తూ పై వరకూ వెళతాం ..అక్కడ నుంచి చూస్తే దూరంగా కొండల పై పాము లాగా చుట్ట చుట్టలుగా నిర్మించిన గోడ కనిపిస్తుంది ..ఈ ఫోటోలు అన్నీ జైపూర్ యాత్ర అనే ఆల్బం లో పెట్టాను . 

మేం ఓ గైడ్ సహాయం తీసుకున్నాం ,అతను ఆ కోట చరిత్ర అంతా వివరిస్తూ ,ముఖ్య స్థలాలలో మా ఇద్దరికీ ఫోటోలు తీయడం నాకు చాలా నచ్చింది ..లేక పోతే ఇద్దరికీ కలిపి ఎవరు తీస్తారు ..అక్కడకి వచ్చిన వారందరూ ఇదే పని లో ఉంటారు ..ఫోటోలు తీసుకుంటూ ,పైగా మనకి ఆ స్థలం ప్రాముఖ్యం అంతగా తెలియదు కదా , ఆ గైడ్ ముత్తాతలు ఈ కోట లోనే నివసించేవారుట ,ప్రస్తుతం మటుకు మీనా వృత్తి వారి కోసం కేటాయించిన ఊరిలో ఉంటున్నాడుట. ఈ మీనా కారీ కళాకారులే బ్లాక్ ప్రింటింగ్ , పాల రాయి మీద విలువైన రాళ్ళు పొదిగే పనులూ ,ఇలాంటి అందమైన హస్త కళలూ చేస్తూ తమ జీవనం సాగిస్తున్నారుట , వాళ్ళందరికీ ఒక సహకార సంస్థ  ఏర్పాటు చేసి ఓ పెద్ద దుకాణాల సముదాయం కట్టారు , వెనక్కి వెళుతూ మమ్మలిని అక్కడ దింపేసి అతను వెళ్ళి పోయాడు ..

ఒక్కసారి చూడండి అంటూ మా చేత చాలా కొనిపించడం లో విజయం సాధించారు ,అక్కడ వ్యాపారస్తులు ,తమ మాట్కారితనంతో ,అయ్యో పాపం ,మరి వాళ్ళు బ్రతకాలి కదా అంటూ నేను వంత పాడుతూ ఉంటే ,గోళ్ళూ కొరుక్కుని ,బీ పి తెచ్చుకుని ,నన్ను బయటకి తోసాడు తను .

ఎవరి ధర్మం వాళ్ళు నెర వేర్చాలి అని రాసి పెట్టి ఉంది కదా మరి ..మన వివాహ వ్యవస్థ లోనే ,ఒకరు కొనడం ,మరొకరు కొనడంకి అడ్డు వేయడం ..

జల్ మందిర్ అని ఓ విశాలమైన సరస్సు మధ్యలో ఓ భవంతి ని దాటి వెళుతూ ,భోజనం కోసం ఓ హోటల్ ముందు ఆగి ,సాయంత్రం మూడు కల్లా మా హోటల్ చేరాం , ఆ కోట లో ఎక్కీ దిగీ మా ఇద్దరికీ కాళ్ళూ నొప్పులు అప్పుడు తెలిసి వచ్చాయి ..అబ్బ ..ఆ రాజులూ ,రాణులూ ,ఈ కోటలో ఎలా తిరిగే వాళ్ళు బాబూ ,అనుకుంటూ మా థ్రీ బెడ్ రూమ్‌ ఫ్లాట్ తలచుకుని అమ్మయ్య అనుకున్నాం ..

ఆ రోజుకి మా విహారం పూర్తి అయినట్టే అని మా చోదకుడిని పంపించేసి ,సాయంత్రం అలా నడుచుకుంటూ ఆ రోడ్ ల మీద కాస్త తిరిగి ,ఓ సాండ్ విచ్ తో డిన్నెర్ అయింది అనిపించి ,అలసి పోయి ,హాయిగా నిద్ర పోయాం ..

రాజులైనా తినేవి అన్నమో ,చపాతీలో ,సాన్విచ్ లో కానీ బంగారాలూ ,ముత్యాలూ కాదు కదా ,రాత్రి అయేసరికి విశ్రమించేది మెత్తని ఓ పరుపు మీదే కానీ ,పాల రాయి బల్ల మీద కాదు కదా !! అన్న ఆఖరి ఆలోచనలతో నిద్ర హాయిగా కమ్మేసింది ..

పాల రాయి కింద విశ్రమించేది మటుకు ..జీవం పోయాకే .. ( కొసరు ఆలోచన ) 

జైపూర్ లో మా రెండో రోజు అయిపోయింది ..మరొక రోజు మరిన్ని విశేషాలు తో మళ్ళీ వస్తాను 

మా రాజస్థాన్‌ యాత్ర ..రెండో భాగం .

రాజస్థాన్‌ విహార యాత్ర .
రెండవ భాగం ..జై పూర్ ..లో మొదటి రోజు .
సరే ,ఆకలి ,విశ్రాంతి అయాయి కదా ,సాయంత్రానికి ఫ్రెష్ గా తయారు అయి సరిగ్గా ఆరు గంటలకి మా హోటల్ ముందుకి వచ్చాం , మా రధ చోదకుడు ( ఈటియోస్ కార్ ) కూడా రెడి గా ఉన్నాడు .
అలా నెమ్మదిగా నడుపుతూ ,మాకు అన్ని భవనాలు ,కూడలలు గురించి వివరిస్తూ , తిన్నగా బిర్లా మందిర్ వద్దకు తీసుకు వెళ్ళి , మమ్మలిని వెళ్ళి రమ్మాన్నాడు . సరే చెప్పులూ అవీ విప్పి ,మందిర్ లోపలకి వెళ్ళాం , సుందరమైన కృష్ణ - రాధ ల విగ్రహాలు పెద్ద వి గా నిలుచుని చిద్విలాసంగా నవ్వుతూ చూడ చక్కగా ఉన్నాయి ,విగ్రహాలు , ఫోటోలు తీయకూడదు అన్నారు ,కదా అని మేమూ తీయలేదు .
నాలుగు వేపులా కొన్ని సన్నివేశాలు కూడా చెక్కారు ..భాగవతం లోంచి . 
కొండ పైన కదా ,కొంచం చలి గా అనిపించింది .
కిందకి వచ్చాక ఒక కూడలి కి తీసుకు వెళ్ళాడు , వెనక సవాయ్ మాన్‌ సింఘ్ క్రికెట్ స్టేడియం ఉంది ట . ముందు వారి రాష్ట్రానికి చెందిన ఆర్మీ వాళ్ళ పేర్లూ , యుద్ధ సీన్లూ , కొన్ని స్పీచెస్ , అలా మొత్తం మీద మనకి ఆర్మీ అంటే ఎలాంటి త్యాగాలు చేస్తారో ,తెలిపేవిగా ఉన్నాయి చిన్న పిల్లలకి ముఖ్యంగా ఇవి చాలా స్ఫూర్తిదాయకం గా ఉంటాయి అనిపించింది .
పంచ రంగులలో మధ్యలో ఒక స్మృతి స్తంభం ఉంది , మన దక్షిణ దేశం కన్నా ఉత్తర దేశం లో వారు యుద్ధాలు అవీ చూసారు .. అని అనుకున్నాం ..అందుకే ఈ స్మృతి స్తంభాలూ అవి నిర్మించారు .
రాత్రి ఎనిమిది దాటింది , మా భోజనం సమయం అయిపోయింది ,ఠంచను గా మాకు సమయాలు చెప్పేస్తూ ఉంటాయి ..మా శరీరాలు ..అంతే ..
విరాసట్ అని ఒక మూడంతస్థుల భవనం హోటల్ కి తీసుకు వెళ్ళాడు , కింద అంతస్థులో మనం నేల మీద ఆని ఉండే చిన్న పీటల మీద కూర్చుంటే వారి సంప్రదాయ పద్ధతి లో నృత్యాలూ అవీ చేస్తూ పెడతారు అని చెప్పారు ..భోజనం .
మాకు అంత భారీ నాటకం వద్దు అనుకుని ,మరో అంతస్తు లో సంప్రదాయ రాజస్థానీ థాళీ భోజనం తీసుకున్నాం ...ఆ గట్టి పకోడీ లాంటి పదార్ధాలు మరీ అంత రుచించలేదు ,మిస్సీ రోటీ ,మరి కొన్ని రోటీలు విరివిగా ఇచ్చి ,ఒక చిన్న కటోరి గిన్నెలో తెల్లని రైస్ పెట్టాడు ..అమ్మయ్య ..మన అన్నం ఉంది కదా అని మొహం విప్పారి ,మొత్తానికి ఖాళీ చేసాం .
అడుగడుక్కి మెరిసిపోయే చిత్రాలూ ,అద్ద్దాలూ , మనం కొనాలని కళ్ళకి అడ్డం పడిపోతూ పెట్టారు కానీ ,ప్రేమగా చేయి పట్టుకుని కిందకి నడిపించేసాడు ,తను ..నా సంగతి తెలిసి .
ఈ రోజుకి మా విహారాలు పూర్తి అయాయి ..ఇంక మా హోటల్ కి వెళ్ళి నిద్ర పోడమే .. మేం మా వయసు కి తగ్గట్టు ,నెమ్మదిగా ,తొందర పడకుండా చూడాలి అని నిశ్చయించుకున్నాం ..అందుకే మరి రాత్రి జైపూర్ అంటూ ఉత్సాహపడలేదు ..
మరో రోజు ..మరి రేపే ..

మా రాజస్థాన్‌ యాత్ర ..

మా రాజస్థాన్‌ యాత్ర గురించి రాయమని అందరూ అడుగుతున్నారు కదా ,సరే ..మరి మొదలు పెట్టనా ..(వద్దు అన్నా ఊరుకుంటారా :) అంటారా !! )
పెళ్ళిళ్ళూ అవీ ఉన్నాయని చెప్పి , నిజంగానే ఉన్నాయి లెండి ,నేను ఓ మూడు వారాల ముందే వైజాగ్ వచ్చేసాను . నా ఫ్రెండ్స్ అందరూ ,వచ్చావా !! అంటూ పెద్ద లిస్ట్ చెప్పారు ..చూడాల్సిన సిన్మాలూ , రుచి చూడవల్సిన కొత్త హోటళ్ళ భోజనాలూ , సరి కొత్త ఐసు క్రీం పార్లర్లూ అంటే మొత్తంగా సెలవు దినాలని బాగా ఎంజాయ్ చేసేయాలని పెద్ద పెద్ద ప్లాంస్ వేసేసుకున్నాం .
ఆ విషయాలు అన్నీ రాసాను కదా , మొత్తం బీరువాలో దాచి పెట్టిన పట్టు చీరలకి పని పడింది .
ఈ లోపల కుమార్ రాజస్థాన్‌ టూర్ ప్రోగ్రాం , అంటూ ఒక మైల్ పంపించాడు ,అయితే నాకున్న సవాలక్ష వ్యాపకాలలో అది విప్పి చూడ్డమే పడలేదు. అయితే తనకే అప్ప చెపితే ఇంక నేను వేరే ఏం చూసుకో అక్కరలేదు కదా ..తేడా వస్తే నాదేం లేదు బాబూ అని అనేయ వచ్చు ..:))
ఇంక వంటింట్లో వీరగా వంటలు వండుతూ ,మధ్యలో టూర్ అని చెప్పి విచ్చలివిడిగా షాపింగ్ చేసేస్తూ ,తగు మాత్రం గా వంటా ,డబ్బూ తగలబెట్టాను ..
చూస్తూ ఉండగానే 2017 వచ్చేసింది ..ఆఘమేఘాల మీద ..సరిగ్గా వీడ్కోలూ అవీ ఇవ్వనే లేదు ,2016 కి అనుకుంటూ ఉండగా అప్పుడే రెండో తారీఖు కూడా వచ్చేసింది .
ఏమిటో రాజస్థాన్‌ అని తప్ప మరే వివరమూ తెలియదు నాకు , తను షిప్ లో ఉద్యోగం చేస్తున్నప్పుడు , ఇలా వెళ్ళాలి అనగానే మొత్తం అంతా ప్లాన్‌ వేసి ఉంచేదాన్ని , ఇప్పుడు పిల్లలో ,తనో చూసుకుంటున్నారు ..అదో తృప్తి ..
ముందు రాజధాని డిల్లి కి అయిర్ ఇండియా వాళ్ళ ఫ్లైట్ , వాళ్ళిచ్చిన సాండ్ విచెస్ మహా ప్రసాదం అని తినేసాం ..నాకూ ,మా ఇంట్లో వాళ్ళందరికీ కూడా తిండి విషయమ్లో నకరాలు ఏమీ లేవు , అవి తినం ,ఇవి తినం అన్నదే లేదు ..శాకాహారం అయితే చాలు ..
ఢిల్లి లో ఎక్కువ సమయం లేదు ,మరో ఫ్లైట్ ఎక్కి జైపూర్ చేరాం , ఒంటి గంట కల్లా .
రాజస్థాన్‌ రాష్ట్రం కి రాజధాని అయినా ,మన షంషాబాద్ అంత పెద్దది కాదు ,కానీ బాగుంది వాళ్ళ విమానాశ్రయం .
ఈ లోపలే మాకు ఫోన్‌ వచ్చింది , మాకు ఆ టూర్ వాళ్ళు మాట్లాడి పెట్టీన టాక్సి డ్రైవరు దగ్గర నుంచి . అతని పేరు గజేంద్రన్‌
సరే, బయటకి రాగానే ఎక్కువ ఆలస్యం చేయకుండా కారు వచ్చింది , ఎక్కి కూర్చున్నాం. అదే కారు మాకు టూర్ అంతా అని అప్పుడే నాకు తెలిసింది , మళ్ళీ మమ్మలిని ఉదయపూర్ అయిర్ పోర్ట్ లో దింపేవరకూ అతనే మా వాహన చోదకుడు , పెద్ద వయసులో మర్యాదగా ,బాగానే ఉన్నాడు , హిందీ యా ,ఆంగ్లమా అని మాట వరసకి ఓ ప్రశ్న అడిగేసి ,చిక్కని రాజస్థానీ యాస లో హిందీ మాట్లాడడం మొదలు పెట్టాడు , మేం ఇంక చెవులు నిక్క పెట్టి ,ఒక్కో మాట జాగ్రత్తగా వినడం మొదలుపెట్టాం ..సోనీ టీ వీ కూడా చూడం మేం , మా హిందీ అంతంత మాత్రం మరి .
విమానాశ్రయం నుంచి బయటకి వెళ్ళి పోతూ , పార్కింగ్ అంటూ ఓ వంద మా చేత ఇప్పించాడు .. మామూలుగా అయితే నేనే ఇవ్వాలి అంటూ ఓ కొసరు మాట చేర్చి , వంద యే కదా అనుకునే వాళ్ళం మేం , ఈ విధంగా అతను మా వాలకం ఏమిటో పరీక్ష చేసి , ఫరవాలేదు , అంత ఖతరా మనుషులు కాదు ,మంచి వాళ్ళే ,( అంటే !!!! చాలా అర్ధాలు ఉంటాయి మరి ) అని నిర్ధారించుకుని , జై జై అంటూ రధం కదిలించాడు .
తిన్నగా ఒకటే రోడ్డు , అటూ ,ఇటూ పచ్చని చెట్లూ ,మధ్యే మధ్యే మేమూ ఉన్నాం అంటూ తొంగి చూస్తున్న రంగు రంగుల పూల పొదలూ , ప్రభుత్వ ఆసుపత్రీ , పెద్ద హోటల్స్ , ఇలా అన్నీ ముఖ్య ప్రదేసాలనీ పరిచయం చేస్తూ కుడి వేపు చూడండి అంటే నేను ముందు మరో వేపు చూడడం ,అసలే నాకు కుడీ ఎడమా లో కొంచం అయోమయం ,అది మరి హిందీ లో అంటే నేను చూసే సరికి అది దాటి పోవడం అయ్య్యాక ,రధం ని మెల్లగా నడిపిస్తూ చూపించేడు , కుడి వేపు ఎత్తైన కొండ మీద ఓ మహల్ అందులో మహా రాణీ గాయత్రి దేవి ఉండే వారు అనీ , అలా చెప్పగానే ఆవిడ అందం ,ఆ కథలూ అన్నీ గుర్తు వచ్చి ,రాజుల సంపద అంతా రాళ్ళ పాలు అని ఏదో విన్నాను ,అబ్బ ,ఈ కొండ పైకి ఎలా ఎక్కేవారు ? అనుకోగానే ,ఏనుగుల మీద ఎక్కేవారు అని చెప్పేసాడు , ఫరవాలేదు , నా ఆలోచనల లింక్ బాగానే అందుకుంటున్నాడు అనుకుని సంతోషించాను .
ఆ కొండ మీదే బిర్లాలు కట్టిన కృష్ణ మాందిరం అదే గుడి ఉంది ,అని చూపించాడు ..
ఇలా నెమ్మదిగా అన్నీ చూపిస్తూ ,ఒక కూడలి లో తిరగ గానే మా హోటల్ వచ్చింది అని లోపలికి తిప్పాడు , ఒక సింహ ద్వారం లాంటి పెద్ద ఆర్చి లోంచి ముందుకు వెళ్ళగానే " నారాయణ నివాస్ " అనే పేరు కనిపించింది .
అది ఓ చిన్న పాలస్ ..అంటే ఒకప్పుడు ..మా పేర్లు చెప్పి , ఐ డి లు ఇచ్చి , లోపలకి తీసుకు వెళ్ళమని చెప్పేసరికే ఆకలి మొదలయింది ..
చక్కని తలపాగాలు చుట్టుకుని ,పంచలు కట్టుకున్న పని వాళ్ళు నెత్తి మీద పెట్టెలు పట్టుకుని ఓ పక్కన ఉన్న చిన్న కూపం లాంటి ఒంటి స్తంభం మేడ పైకి దారి తీసారు ..
కుర్రాడి లాగా కుమార్ చకచక ఎక్కేస్తూ ఉంటే ,ఓ నాలుగు మెట్లు పోటీగా ఎక్కి ,ఆ పై నుంచి ఆయాస పడడం మొదలు పెట్టాను ,అలా ఓ నాలుగు మడతలు ఎక్కాక ఓ గుమ్మం కనిపించి ,అమ్మయ్య అని అటు తొంగి చూస్తే , అది మొదటి అంతస్తు అమ్మా అని చిలిపి నవ్వులతో గుసగుసగా చెప్పారు , అకలికి అప్పటికే నాకు కళ్ళు బైర్లు కమ్మాయి , సరే ఎలాగో మొత్తానికి నా శరీరాన్ని గ్రావిటి కి ఎదురొడ్డి లాక్కుని చేర వేసాను , అక్కడ ఉంది ట మా రూం ..చుట్టూ డాబా , చిన్న టవర్లూ , రూం లో పెద్ద పెద్ద మీసాలతో రాజుల ఫుటోలూ , బాబోయ్ ,అని వల్ల కాదు అని గోల పెట్టాను ..
సరే లెమ్మని , మరో నేల మీద రూమ్‌ ,ఈత కొలను దగ్గరగా ఇచ్చారు , అటూ ,ఇటూ తిప్పుతూ మొత్తానికి రూం కి చేర్చారు .
సామాన్లు అలా కూలేసి ,శుభ్రమైన భోహనం కి బయలు దేరాం ,అల్ల మల్లీశ్వరి సిన్మా లోలాగే మలుపులూ ,మెట్లూ ఎక్కీ ,దిగాక వచ్చింది ..అమ్మయ్య అని కూలబడి ,ఏది ఉంటే అది పెట్టు మహప్రభో అని కూడ బలుక్కుని శరణు వేడాం ..
మా గజేందృడు ,భోజనాలు చేసి కాస్త విశ్రమించండి ,సాయంత్రం ఆరు కి వస్తాను అని సీను నుంచి నిష్కమించాడు .
ఇలా చేయండి ,అలా తినండి అంటూ మాకు ఇలా చాలా చెప్తూ ఉంటాడు అని అప్పటికి మాకు తెలియదు కదా ..
హాయిగా నడుమ వాల్చాం .
మరో పార్ట్ రాస్తాను ..కూసింత విరామం తీసుకుని

ఏవో కొన్ని ఊసులు ..ఇలా ...

సీతాకోక చిలుకలు
నా చుట్టూ గుండ్రంగా
తిరుగుతూ ఒక్కో రంగూ
రాల్చేసుకున్నాయి ..
నా కలలేమో ..అవి ..

ఆకాశం లో పక్షులు
వరుసగా వరుసలు కడుతూ
తూర్పు దిక్కున
సూర్యుడికి సందేశం మోస్తూ

కిరణాలు ఆకుల మధ్య నుంచి
జారి నేల మీద ముగ్గులు పరిచి
నేలమ్మకి జేజేలు పలుకుతూ
వినమ్రంగా ..

ఆకాశం కొన్ని రంగులు
దాచుకుంది , రహస్యంగా
సాయం సంధ్య కై
పరిచి విస్మయ పరచాలని ..

తోటలో పూలు రంగు హంగుగా
వెల్లి విరిసి ..
మోహనంగా ఎదురు చూస్తూ
ఆ మధుర గాయం కోసం .

అలలు అలలు గా
ఎగిసి పడుతూ , ఎన్ని యుగాలుగా
అలసి పోయినా , తీరాలు
అందవూ , ప్రాప్తమూ పొందవు .

పసి పిల్ల నవ్వులా
ఎగిసిపడ్డ నవ్వు
ఎదిగిన బిడ్డలో
కలిసి మురిసిపోయింది ..

పన్నీరు చల్లితే
గాలి సుమధురం అవుతుందా ?
పెదవుల స్పర్శ తగలాలి కానీ
వెదురు వేణువు అవదూ ...

అన్ని మతాలూ చేర్చేవి
ఆ స్వర్గ ధామ గుమ్మం వరకే
నీకుందా మరి ఆ తాళం చెవి
వెతుక్కో ఇప్పుడే !

జీవన దారి లో పారేసుకున్న
సంపదలు మణి మాణిక్యాలూ
దొరికేను ఆ తోట లో .
నీ మనసు పూసే ఆ తోటలో ..

మైమరిపించే కోకిల గానం
వినిపించే తోట లోకి వచ్చావా ?
నువ్వేం తెచ్చావు ?
సవిరించుకున్న నీ గుండెని తెచ్చావా ?

వెను వెంటనే
వెను తిరిగి పారిపోయే నీ
పీడ కలని ఈ రేవులో పాతేయ్
ఇక్కడ ఈ పాపాల రేవులో .. మరి మొలవదు .

దయ్యమూ దేవుడూ
కలిసి నివసించే ఆ అంతకరణలో
ఎన్నెన్ని గులాబీలూ ,ఎన్ని ముళ్ళూ ..
అన్నీ ఒక్క చెట్టుకే ..

Like   Comment

జ్ఞాపకాల పెట్టె ..

వెనక్కి వెనక్కి చూస్తూ నడుస్తూ
ముందుకు కదిలాను ..
నా జ్ఞాపకాల నీడలు నా వెంట ఉన్నాయా లేవా అని ..
అవి భద్రంగా ఆభరణాల పెట్టెలో
చెల్లా చదరుగా పడేసిన నగల లాగా
కొంచం మెరుస్తూ , కొన్ని మెరవక పోయినా అలవాటుగా ధరించేవి
కొన్ని ఊరికే పడి ఉండేవి ..
ఎవరూ ఎత్తుకుపోలేరు ఈ సంపద నా నుంచి ..

అలా తీరుబడిగా వడి వడి నడకలలో
కొన్ని పారేసుకుందామని పయనిస్తాను
సాయంకాలపు నీడల్లాగా ..
దొంగల్లా నా వెంటే ..ఎప్పటికీ పారేసుకోలేను అవి .

కాలంకి ఇంక అప్పచెపుతాను ఆ పని
సవ్వడి చేయక , కాళ్ళ కింద నుండి జారే
సముద్రం ఒడ్డున నీటిలా ...
సల్లగా జారిపోతాయేమో అని ఆశ ..

నిగూఢంగా అడవిలో దట్టమైన
పిచ్చి మొక్కల్లాగా అల్లుకుని ,చిక్కుకుని కొన్ని ..
విడదీస్తూ దీస్తూ కాలం వేసే చిక్కులు మరి కొన్ని
కూడిస్తూ , ఎప్పటికీ ఎడ తెగక పారే ఏరు లా ఈ జ్ఞాపకాలు ..
సెలయేరులా పారుతూ , ఏ ఒడ్డుకీ చేరని ఏరు ..ఏరులూ ..
ఈ జ్ఞాపకాలు ..

ఎన్నని మోయను ? ఎన్నని పారేయను ?
శూన్యంగా మిగిలేవు సుమీ అని హెచ్చరికలు
యే ఒక్కటని ఎంచేను ? ఏవని చించేయను ?
కలశం నిండా తొణికిస లాడే నీరుతో ..
కదిలే నేను ..ఎప్పటికీ తొణకను ,బెణకను అని
ప్రమాణాలు చేస్తూ ..ఇలా ముందుకే మరి పయనాలు చేస్తూ
నిండు కుండ లా నేను ..
నిండు కుండలా నేను ..

సన్న జాజి తీగా !

సన్నజాజి తీగ డాబా పైకి
సన్నగా పాకి గుబురుగా ఎదిగింది
సాయంత్రానికి ప్రమాణం చేసినట్టు
సన్నజాజి మొగ్గలు మోసుకు వస్తుంది .

ఖాళీ పూల సజ్జను
సన్నజాజులతో నింపేయాలని
ఆత్రంతో , విచ్చిన పూలని
నిర్దాక్షిణ్యంగా తీవె నుంచి తెంపి

నా సజ్జ నింపుతూ
నిన్నటి ఏవో లాలసలు
తనువంతా పాకి ,అలసత్వం
తనువంతా నిండి

సంధ్యా దేవి
అలకలతో ఎర్రబడ్డ
ఆకాశం సాక్షిగా
పూలు కోస్తూ నేను .

విచ్చిన పూలా ?
విచ్చి విచ్చని మొగ్గలా ?
అన్న మీమాంసలూ
మొహమాటాలూ లేనే లేవు

నన్ను చూసి నవ్విన
పూలనే ఎంపిక చేసుకుంటూ
సజ్జ నింపుతూ , రాత్రి కి
సమాయత్తం అవుతున్న నేను

గాలి ఏవో ఊసులు
మోసుకు వస్తోంది
దూర దూర తీరాల గుబాళింపులు
అలవోకగా తన వెంట ..

మొన్నటి వర్షం మిగిల్చిన
వాన నీటి తో తడిసిన మట్టి వాసనో
తడిసిన మామిడి పూత
పచ్చి పరిమళమో మరి

అలసిన పొద్దు
రాత్రిలో విశ్రమించాలని
తొందరిస్తూ సమాయత్తం
అవుతున్నాది , ఆకాశం పక్క పై ..

పూలు తీవె నుండి విడివిడినా
ఇంకా ఫకాలున నవ్వుతూనే ఉన్నాయి
వియోగ విషాదానికి ఇంకా
సమయం రాలేదు .

పూలే భారమా ? అని సజ్జ
నిశ్శబ్దంగా మోస్తూ , నింపుకుంటోంది మొగ్గలు
ఇంక చాలు అని ఎప్పటికైనా నా మది
చెప్పేనా నాకు ? అని నిట్టూరుస్తూ నేను .

తీగె నంటుకుని పూసిన
పూలన్నీ దూసిన నా చేతి నిర్దయకి
ఏం శాపమో ! ఆలోచిస్తూ వెను తిరిగిన నాకు
దయగా ..కోసుకొమ్మని మరి కొన్ని
కోసుకొమ్మని ఆలస్యంగా విచ్చిన పూలు
పలకరించి ,ప్రకృతి ఎంత దయామయో
మరో సారి నిరూపించింది ..
సన్నజాజి మరునాటికి మొగ్గలు
సమాయత్తం చేసే పనిలో శ్రద్ధగా నిమగ్నమై ...

నా దయా ,నిర్దయలతో పని లేని ప్రకృతి .

కాందిశీకులు

• 
  

  అమ్మ ఒడి నుంచి జారాడేమో మరి పాలు కారు బుగ్గలని గరుకైన ఇసకలో తల ఆంచి నిదుర పోతున్నాడు ..శాశ్వతంగా .. మనకెందుకు లెండి ? మన జీతాలూ ,జీవితాలూ ఇవే పెద్ద సమస్యలు మనకి  శ్రీమంతుడు తరవాత మహేష్ బాబు సిన్మా పేరేమిటో ? మన ఇంటి ముందు చెత్త బుట్ట తీయించి పక్క ఇంటి ముందు పెట్టించేవరకు నిద్ర పోను అని శపధం చేసావు కుక్కలకి శాశ్వత నిద్రా ? కుటుంబ నియంత్రణా ? ఎన్ని సమస్యలు మనకి . అగ్ర రాజ్యాల చదరంగం లో పక్కన పడేసిన బంట్లు , తెలుపో నలుపో అన్నీ ఒక్క సారే ఇల్లే లేని కాందిశీకులు కాదు కాదు దేశమే లేని కాందిశీకులు అయిపోయారు .. మనకెందుకు ? అసలా సిరియా మాప్ లో ఎక్కడుందో ఇన్నాళ్ళూ మేమెరుగం ..అసలా దేశం ఉందా ? సరిహద్దులు గీసారు , ఇదే నీ దేశం అన్నారు .. పట్నాలూ ,పల్లెటూర్లు మీ ఇష్టం అన్నారు ఫలానా వీధిలో నాలుగో నంబరు ఇల్లు నీది అన్నారు , పోస్ట్ మాన్‌ కూడా వచ్చేవాడు చిన్న ఇల్లు ,ఇంటి చుట్టూ గోడలు , ఇంటికి చిన్న ద్వారాలూ ,కిటికీ లు ప్రపంచం అంతా కిటికీ లోంచి చూసే పసిదనం . ఓ నాడు మా గూడు భస్మీపటలం అయింది , అల్లా ! అని మొర పెడుతూ నాలుగు మూటలు వీపున మోస్తూ ఎడారి దాటి ,ఈ ఓడ ఎక్కాం , సముద్రాన్ని దాటిస్తాను అని మాట ఇచ్చిన సరంగు ఏమయాడో ఓడ మునిగింది , పసి ప్రాణం నిద్రలోనే జల సమాధి అయి ,అలా ఒడ్డుకి ఒచ్చి పడ్డాడు అవును , మన ఇంట్లో పసి పిల్లాడిలాగే ఉన్నాడు .. అవే రెండు కళ్ళు ,రెండు కాళ్ళు ,రెండు చేతులూ మతం అని ఏమీ ప్రత్యేక అవయవం కనిపించలేదు . బంతి ని అటు వేసి ,ఇటు వేసి కోర్టు లో బంతాట ఆడినట్టూ , దేశాలు ఆడుకున్నాయి . మాకొద్దీ రెఫ్యూజీలు ..మాకొద్దీ ఓడ నిండా ప్రాణులు అంటూ సముద్ర పాలు చేసారు .. మీరు మొదలు పెట్టిన ఆట కదర్రా ఇది , అని ఎవరూ కర్ర పట్టుకుని చెప్పేవారు లేరా ? శాంతి సంఘం కళ్ళూ ,ఊపిరి మూసుకుని మెడిటేషం చేస్తోందా ? మానవ ప్రాణాలు .. ఒక తిమింగలమో ఒక కోరల్‌ వృక్షమో పాటి చేయవా ?  ఏవీ శాంతి మంత్రం జపించే దొంగ పిల్లులు? కంట నీరు పెట్టి , ఏం లాభం ?  పోయిన ప్రాణం తిరిగి వస్తుందా ?  హే భగవాన్‌ ! ఇంత మూగవై పోయావా ?  ఏ పేరుతో కొలుస్తారు అని ఎదురు చూస్తూ  మూగవాని వయ్యావా ? అభివృద్ధి చెందిన దేశాలుట వారి ప్రాణాలు మటుకు బాంకులకి తణఖా పెట్టారు , ఎన్ని శవాల మీద చిల్లర ఏరుకుంటే ఆ ప్రాణాలకి ఊపిర్లు వస్తాయో ! సిరియా ... నీ ఎడారి ఇసకలే నయం .. ఈ సముద్ర ఒడ్డు న మటుకు ఇంక ఎదురు చూడ్కండి ..ఇక్కడ ఎవరూ మానవతావాదులు లేరు ,ఇక్కడ అందరూ దేశభక్తూలూ ,దేశ పౌరులూ అంతే .. సరిహద్దులు మధ్య బిగించుకున్న పౌర సమాజం .మాది .. మా తలుపులు మరి తట్టి , మాకు విసుగు తెప్పించకండి ..మీ చావు మీరు చావండి .. మీ చావు మీరు చావండి ..అంతే ..